Geluidenboekjes

Een koe die loeit als je op het plaatje drukt, een brandweerauto met een echte sirene, een vogeltje dat fluit in het bos of een liedje dat je samen kunt meezingen: geluidenboekjes laten de bladzijden van een boek echt horen wat er gebeurt. Voor jonge kinderen is dat magisch. Ze leren dat een plaatje bij een geluid hoort, ontdekken de wereld van dieren, voertuigen en muziek, en willen keer op keer opnieuw drukken. In deze subcategorie vind je geluidenboekjes met dierengeluiden, voertuigen, liedjes, natuurgeluiden en muziekinstrumenten. Op deze pagina lees je voor welke leeftijd ze geschikt zijn, wat kinderen ervan leren, waar je op let bij batterijen en volume en hoe je samen meer haalt uit een boekje met knopjes.

Wat is een geluidenboekje precies?

Een geluidenboekje is een prentenboek met een ingebouwde geluidsmodule. Meestal zit er aan de zijkant of onderkant van het boek een rij knopjes met plaatjes, of zitten de knopjes direct op de bladzijden. Druk je erop, dan hoor je een geluid, een woord of een stukje muziek dat past bij het verhaal. Sommige boekjes spelen een heel liedje af, andere hebben echte opnames van dieren of instrumenten. Er zijn ook boekjes met een speelpen die geluid geeft als je ergens op tikt, en boekjes waarbij je een verhaal hoort voorgelezen worden.

Het is een mooie brug tussen speelgoed en boek. Kinderen die nog niet zo lang stil kunnen zitten voor een verhaal, worden met de knopjes extra betrokken: ze kunnen zelf iets doen. Dat maakt geluidenboekjes ideaal als eerste kennismaking met boeken.

Voor welke leeftijd zijn geluidenboekjes leuk?

Baby's en dreumesen

Al vanaf een paar maanden kunnen baby's genieten van geluiden, kleuren en contrasten. Voor de jongste kinderen zijn er stevige boekjes met grote, makkelijke knopjes en zachte geluiden. Rond de eerste verjaardag begint het echte drukken: oorzaak en gevolg, steeds opnieuw. Bij speelgoed voor 12 tot 18 maanden vind je veel boekjes die hierop aansluiten.

Peuters

Peuters zijn de echte doelgroep van geluidenboekjes. Ze kunnen de geluiden koppelen aan plaatjes, gaan zelf meedoen met 'boe' en 'tuut-tuut' en leren de eerste woordjes. Boekjes over dieren, de boerderij, voertuigen en dagelijkse dingen zijn favoriet. In het aanbod voor kinderen van 1,5 tot 3 jaar zie je ook boekjes met liedjes en versjes.

Kleuters

Kleuters genieten van boekjes met langere verhalen, liedjes om mee te zingen en geluiden van instrumenten of de natuur. Ook boekjes met een speelpen of meer interactieve functies passen bij kinderen van 3 tot 4 jaar. Daarna stappen veel kinderen over op gewone prentenboeken uit de voorleesboeken.

Wat leren kinderen van een geluidenboekje?

Geluidenboekjes zijn speels, maar er gebeurt ondertussen veel. Kinderen leren dat een plaatje een betekenis heeft en bij een geluid hoort: dat is een eerste stap in begrijpen wat symbolen zijn. Ze breiden hun woordenschat uit met namen van dieren, voertuigen en voorwerpen, en oefenen met klanken door geluiden na te doen. Door zelf op knopjes te drukken, trainen ze de fijne motoriek en het gevoel dat ze invloed hebben op wat er gebeurt.

Daarnaast helpen geluidenboekjes bij luisteren en concentreren. Welk geluid hoort bij welk dier? Kun je het geluid raden voordat je drukt? Liedjesboekjes helpen bij ritme en geheugen. En het belangrijkste: kinderen leren dat boeken leuk zijn. Dat legt een basis voor het latere voorlezen en zelf lezen.

Een geluidenboekje werkt het best als aanvulling, niet als vervanging van gewoon voorlezen. Je eigen stem, je reactie op wat je kind aanwijst en het gesprek over de plaatjes zijn minstens zo belangrijk als het geluid uit het knopje. Zie het boekje dus als een uitnodiging om samen te praten, te lachen en geluiden na te doen.

Zo kies je een goed geluidenboekje

Niet elk geluidenboekje is even fijn. Een paar dingen om op te letten:

• Stevigheid: kies voor jonge kinderen kartonnen bladzijden die tegen trekken, buigen en kwijlen kunnen.
• Knopjes: grote, duidelijke knopjes die makkelijk in te drukken zijn, zonder dat je hard moet duwen.
• Geluidskwaliteit: echte opnames van dieren en instrumenten klinken vaak prettiger dan elektronische piepjes.
• Volume: een boekje met een volumeschakelaar of een niet te hard geluid is prettiger voor kind en ouder.
• Batterijen: een batterijvak met schroefje is veiliger. Vervangbare batterijen maken dat het boekje langer meegaat.

Kies ook een onderwerp dat aanspreekt. Een kind dat dol is op voertuigen, wordt blij van een boekje met sirenes en toeters. Een kind dat van muziek houdt, geniet van een boekje met instrumenten. Wie daarna zelf muziek wil maken, kan verder bij de muziekinstrumenten.

Batterijen, volume en veiligheid

Geluidenboekjes werken op batterijen, vaak kleine knoopcellen of AAA-batterijen. Zorg dat het batterijvak met een schroefje is afgesloten, zodat kinderen er niet bij kunnen. Knoopcelbatterijen zijn bij inslikken zeer gevaarlijk, dus controleer regelmatig of het vakje nog goed dichtzit. Haal lege batterijen direct weg om lekkage te voorkomen, en vervang ze door nieuwe van hetzelfde type uit de categorie batterijen.

Let ook op het geluid. Kinderen houden een boekje soms vlak bij hun gezicht of oor. Kies een boekje met een redelijk volume, en leer kinderen het boek op schoot of op tafel te leggen in plaats van tegen het oor. Controleer bij jonge kinderen of er geen kleine onderdelen loszitten, zoals een knopje of een stukje karton. Meer algemene tips over veilig speelgoed lees je op veilig speelgoed.

Samen spelen met een geluidenboekje

Een geluidenboekje is leuk om alleen in te bladeren, maar samen is het nog leuker. Een paar ideeën:

Raad het geluid. Druk op een knopje zonder naar het plaatje te kijken en laat je kind raden welk dier of voertuig het is.

Doe het na. Laat je kind het geluid nadoen voordat of nadat je drukt. Een loeiende peuter is een prachtig gezicht.

Zoek het plaatje. Noem een dier en laat je kind het plaatje en het bijbehorende knopje zoeken.

Maak een verhaal. Gebruik de geluiden om een eigen verhaal te vertellen: 'en toen kwam de brandweer... tatuu-tatuu!'

Koppel het aan echt speelgoed. Pak de bijpassende speeldieren of auto's erbij en speel het boekje na. Zo wordt het boekje het begin van een groter spel. Ook interactief babyspeelgoed met geluiden past hier mooi bij.

Schoonmaken en bewaren

Geluidenboekjes kunnen niet in water, want de elektronica zit in het boek. Maak ze schoon met een licht vochtig doekje en droog ze direct na, vooral bij de knopjes. Gebruik geen schoonmaakmiddelen die in het karton kunnen trekken. Bewaar het boekje op een droge plek, niet in de badkamer of naast de verwarming. Haal de batterijen eruit als het boekje een tijd niet gebruikt wordt. En leg het boekje bij voorkeur niet met de knopjes naar beneden in een volle speelgoedbak, anders gaat het spontaan zingen en raken de batterijen sneller leeg.

Cadeautips: geluid voor kleine handjes

Een geluidenboekje is een fijn cadeau voor baby's, dreumesen en peuters, en een populair kraamcadeau of eerste verjaardagscadeau. Met een klein budget kies je een eenvoudig boekje met een paar dierengeluiden. In het middensegment vind je boekjes met liedjes, echte opnames of een thema zoals de boerderij of voertuigen. Met een groter budget kom je bij uitgebreidere boekjes met veel geluiden of een speelpen. Combineer het met een knuffel van een dier uit het boekje voor een extra persoonlijk cadeau. Meer ideeën vind je bij kraamcadeaus of via de cadeau-keuzehulp. Nog meer speelgoed om spelenderwijs te leren staat in de hoofdcategorie leren en experimenteren. Giro heeft trouwens nog nooit een geluidenboekje gevonden met een giraffengeluid. Dat klopt: giraffen zijn meestal stil, maar ze kunnen wel zachtjes neuriën.