Leesboeken

Het moment dat een kind voor het eerst zelf een heel boekje uitleest, is er een om nooit te vergeten. Eerst letter voor letter, dan woord voor woord, en ineens is daar dat verhaal dat je helemaal zelf hebt ontdekt. Leesboeken voor kinderen zijn gemaakt om dat avontuur te laten slagen: met korte zinnen en grote letters voor beginners, spannende series voor wie de smaak te pakken heeft, en dikke avonturenboeken voor echte boekenwurmen. In deze subcategorie vind je boeken om zelf te lezen, voor elk leesniveau en elke interesse. Op deze pagina lees je hoe leesniveaus werken, hoe je een boek kiest dat past, hoe je een kind dat niet graag leest toch aan het lezen krijgt en hoe je thuis een leescultuur maakt.

Zelf lezen: waarom het zo belangrijk is

Lezen is de sleutel tot bijna al het andere leren. Wie goed leest, begrijpt rekenverhaaltjes, aardrijkskundeteksten en instructies beter. Maar lezen is ook een bron van plezier en ontspanning. Een kind dat helemaal opgaat in een boek, reist naar andere werelden, leeft mee met personages en leert hoe anderen denken en voelen. Dat maakt lezen goed voor de woordenschat en de fantasie, maar ook voor empathie.

Leesvaardigheid groeit vooral door veel te lezen. En kinderen lezen het meest als ze het leuk vinden. Het belangrijkste doel van een goed leesboek is daarom niet dat het moeilijk is, maar dat een kind het wíl lezen. Een strip, een moppenboek of een boek over voetbal telt net zo goed mee als een klassieker.

Leesniveaus: wat betekenen AVI en groepsaanduidingen?

Op veel Nederlandse kinderboeken voor beginnende lezers staat een AVI-niveau. Dat geeft aan hoe moeilijk de tekst technisch is: hoe lang de woorden en zinnen zijn en hoeveel moeilijke klanken erin voorkomen. De niveaus volgen grofweg het schooljaar, met aanduidingen als Start, M3, E3, M4, enzovoort, waarbij M voor midden en E voor eind van het schooljaar staat. Na E7 volgt Plus. Op school wordt regelmatig getest op welk niveau een kind leest.

Zo'n niveau is een handig hulpmiddel, maar geen keurslijf. Een kind dat op niveau M4 leest, kan best een boek op E4 aan als het onderwerp hem pakt, en een boek dat iets makkelijker is, kan heerlijk zijn om vlot doorheen te lezen. Let ook op de inhoud: een boek op een laag technisch niveau met een kinderachtig verhaal is voor een ouder kind dat moeite heeft met lezen niet motiverend. Daarvoor bestaan speciale boeken met eenvoudige tekst en een verhaal voor oudere kinderen.

Soorten leesboeken voor elk niveau

Eerste leesboekjes

Voor kinderen in groep 3 zijn er boekjes met korte woorden, veel herhaling, grote letters en ruime regelafstand. Vaak staat er op elke bladzijde een plaatje dat helpt het verhaal te begrijpen. Deze boekjes geven het gevoel: ik kan het zelf! In het aanbod voor kinderen van 6 tot 8 jaar zie je veel boekjes die hierop aansluiten.

Series en hoofdstukboeken

Als het technisch lezen beter gaat, worden series populair. Een vaste hoofdpersoon en een herkenbare opbouw maken het makkelijker om door te lezen: na deel één wil je weten wat er in deel twee gebeurt. Hoofdstukboeken met korte hoofdstukken geven kinderen de kans om in stukjes te lezen. Voor kinderen van 8 tot 10 jaar is dit vaak het moment dat ze echt boekenwurm worden.

Dikke avonturen, informatieve boeken en strips

Oudere kinderen kiezen uit een enorme variatie: avonturenboeken, fantasy, detectives, grappige dagboekverhalen, informatieve boeken over dieren, ruimte en geschiedenis, en strips en graphic novels. Bij kinderen vanaf 10 jaar vind je boeken die ook voor tieners interessant zijn.

Zo kies je een leesboek dat past

Een paar vragen helpen bij het kiezen. Waar is je kind in geïnteresseerd? Dino's, paarden, voetbal, magie, griezelen of gekke grappen: er is voor alles een boek. Hoe leest je kind nu? Een boek op het eigen niveau of net iets eronder leest het makkelijkst. En hoe lang is de aandachtsspanne? Korte hoofdstukken werken beter voor kinderen die snel afgeleid zijn.

Een handige test: laat je kind een bladzijde lezen. Zijn er meer dan vier of vijf woorden die het niet kent of niet kan lezen, dan is het boek op dit moment waarschijnlijk te moeilijk om zelfstandig te lezen. Dan kun je het boek beter samen lezen, of later nog eens proberen. Voor boeken om voor te lezen kijk je bij voorleesboeken.

Een kind dat niet graag leest: zo maak je het leuker

Niet elk kind is een natuurlijke lezer, en dat is helemaal oké. Lezen kost sommige kinderen meer moeite, en dan is het logisch dat ze het minder leuk vinden. Een paar tips die helpen:

• Laat je kind zelf kiezen, ook als het een strip, moppenboek of boek over een game is. Lezen is lezen.
• Lees samen, bijvoorbeeld om de beurt een bladzijde of een hoofdstuk.
• Kies korte boeken met veel plaatjes en een snel verhaal, zodat het uitlezen een succesje is.
• Koppel lezen aan een interesse: een boek over het voetbalteam, een gids over dinosaurussen of de handleiding van een bouwset.
• Combineer met luisteren: een luisterboek met het papieren boek erbij helpt om mee te lezen zonder vast te lopen.
• Geef het goede voorbeeld: kinderen die hun ouders zien lezen, gaan zelf ook vaker lezen.

Voor kinderen met dyslexie zijn er boeken met een speciaal lettertype, extra regelafstand en dikker papier. Overleg eventueel met school welke boeken passen. En wil je kind liever luisteren dan lezen, dan is een koptelefoon met volumebegrenzing uit de subcategorie koptelefoons en speakers handig voor luisterboeken.

Een leeshoek en leesritueel thuis

Een eigen plek om te lezen maakt het extra aantrekkelijk. Een hoekje met kussens, een zitzak of een tentje met een lampje is genoeg. Zet de boeken zo neer dat de voorkanten zichtbaar zijn, want een aantrekkelijke cover nodigt uit. Een zacht leeslampje uit de subcategorie lampen maakt het helemaal compleet.

Maak lezen een vast moment, bijvoorbeeld een kwartiertje voor het slapengaan of op zondagmiddag met het hele gezin. Praat over wat je kind leest: wat gebeurde er, wie is de leukste persoon, hoe denk je dat het afloopt? Een eigen leeslijstje of leesdagboek kan kinderen motiveren, zeker als ze er stickers in mogen plakken voor elk uitgelezen boek.

Boeken bewaren en doorgeven

Kinderboeken worden vaak meegenomen naar school, bed en logeerpartijtjes. Een stevige boekenkaft beschermt de cover. Leer kinderen een boekenlegger te gebruiken in plaats van het boek open op zijn kop te leggen, want dat breekt de rug. Bewaar boeken rechtop en droog. Zijn ze uitgelezen, geef ze dan door aan een jonger kind, een vriendje of een minibieb. Zo krijgen verhalen een tweede leven.

Cadeautips: een boek voor elk kind

Een boek is een cadeau dat nooit uit de mode raakt. Met een klein budget geef je een eerste leesboekje of een deel uit een populaire serie. In het middensegment vind je dikkere avonturenboeken, informatieve boeken en strips. Met een groter budget kies je een set met meerdere delen uit een serie, of combineer je een boek met iets wat erbij past, zoals een experimenteerset bij een boek over wetenschap uit de experimenteersets. Boeken zijn ook mooie cadeaus voor de feestdagen; kijk bij Sinterklaas en Kerst. Hulp nodig? De cadeau-keuzehulp helpt je op weg. Alles voor slimme cadeaus vind je in de hoofdcategorie leren en experimenteren. Giro leest trouwens het liefst op de bovenste plank van de boekenkast. Daar kan niemand anders bij.