Muziekinstrumenten

Een pan en een houten lepel zijn voor de meeste kinderen het eerste drumstel, maar echte muziekinstrumenten voor kinderen laten nog veel meer klinken. Van een rammelend schudei voor de allerkleinsten tot een keyboard met honderd ritmes of een ukelele voor een beginnende singer-songwriter: in deze subcategorie vind je instrumenten die passen bij kleine handjes en grote ambities. Op deze pagina lees je welke instrumenten bij welke leeftijd horen, wat het verschil is tussen speelgoed en een echt beginnersinstrument, en hoe je het oefenen leuk houdt voor kind én huisgenoten.

Waarom muziek maken zo goed is voor kinderen

Muziek maken is een feestje, maar ook een flinke training voor het brein. Een kind dat op een trommel slaat, oefent ritme en timing. Wie een melodietje op een xylofoon naspeelt, traint geheugen en concentratie. En samen muziek maken, met een broertje, een vriendje of papa op de gitaar, gaat over luisteren naar elkaar en op je beurt wachten. Bovendien geven instrumenten een uitlaatklep voor gevoelens die nog geen woorden hebben: boos? Hard trommelen. Blij? Een vrolijk deuntje op de fluit.

Je hoeft daarbij geen muziekschool in gedachten te hebben. Juist vrij spelen, zonder bladmuziek of goed en fout, maakt dat kinderen het leuk blijven vinden. Muzikaal talent ontwikkelt zich vanzelf als het plezier voorop staat.

Welk instrument past bij welke leeftijd?

Niet elk instrument is voor elk kind geschikt. De vingers, de kracht in de handen en het geduld groeien mee, en daarmee ook de mogelijkheden.

Baby's en peuters: schudden, slaan en ontdekken

Voor de jongste muzikanten draait alles om oorzaak en gevolg: ik schud, het rammelt. Denk aan schudeitjes, sambaballen, een trommeltje met zachte stokjes of een xylofoon met grote, stevige toetsen. Kijk voor deze groep ook bij speelgoed voor 12 tot 18 maanden en het interactieve babyspeelgoed, waar je instrumenten met lichtjes en geluidjes vindt. Kies stevig, zonder kleine losse onderdelen en zonder scherpe randen.

Kleuters: de eerste melodietjes

Vanaf een jaar of drie willen kinderen echt iets laten klinken. Een xylofoon of klokkenspel met gekleurde staafjes, een kinderkeyboard met dierengeluiden, een mondharmonica of een tamboerijn zijn dan populair. In het aanbod voor kinderen van 4 tot 6 jaar vind je ook instrumenten met liedjeskaarten waarbij kleuren aangeven welke toets je moet indrukken.

Schoolkinderen: van speelgoed naar beginnersinstrument

Vanaf zes, zeven jaar kan een kind de stap maken naar een instrument dat meer lijkt op het echte werk: een kindergitaar of ukelele, een keyboard met volwaardige toetsen, een blokfluit of een compleet kinderdrumstel. Je vindt ze ook terug bij speelgoed voor 6 tot 8 jaar. Op deze leeftijd is het verschil tussen speelgoed en een beginnersinstrument belangrijk; daarover hieronder meer.

Speelgoedinstrument of echt beginnersinstrument?

Een speelgoedgitaar met voorgeprogrammeerde liedjes en een echte ukelele lijken op elkaar, maar zijn bedoeld voor iets anders. Speelgoedinstrumenten zijn gemaakt om te ontdekken en plezier te hebben. Ze klinken vaak al aardig als je zomaar wat doet, hebben knoppen met effecten en zijn stevig genoeg om af en toe van de bank te vallen. Een beginnersinstrument is bedoeld om echt te leren spelen: de snaren moeten gestemd worden, de toetsen reageren op hoe hard je aanslaat en je hoort direct of je het goed doet.

Een handige vraag om jezelf te stellen: wil je kind vooral spelen of wil het leren? Een kind dat net een filmpje van een drummer heeft gezien en wil meetrommelen, heeft aan een speelgoeddrumstel meer dan genoeg. Een kind dat al maanden zeurt om gitaarles, verdient een instrument waarop het ook echt akkoorden kan pakken. Twijfel je, begin dan klein. Een ukelele is voor veel kinderen een prima tussenstap: klein, licht, met maar vier snaren en snel een herkenbaar liedje.

Zo kies je het juiste kinderinstrument

Naast leeftijd zijn er een paar praktische punten die het verschil maken tussen een instrument dat elke dag gebruikt wordt en een instrument dat stof vangt.

• Formaat: een gitaar of keyboard moet passen bij de armen en handen. Te groot is frustrerend, want dan lukt het gewoon niet.
• Geluid: klinkt het instrument prettig, ook na honderd keer hetzelfde deuntje? Instrumenten met een volumeknop of koptelefoonaansluiting sparen de zenuwen.
• Materiaal: houten instrumenten klinken vaak warmer, kunststof is lichter en makkelijker schoon te maken.
• Stroom: elektronische keyboards en drumpads werken op batterijen of een adapter. Check wat er nodig is, zodat het speelplezier direct kan beginnen.
• Interesse: een kind dat graag beweegt, vindt drummen vaak geweldig; een kind dat graag zingt, heeft misschien meer aan een keyboard om zichzelf bij te begeleiden.

Oefenen zonder ruzie: speelideeën voor thuis

Het grootste geheim van muziek maken met kinderen is dat het geen huiswerk mag voelen. Een paar ideeën die werken:

Het gezinsorkest. Verdeel de instrumenten, kies een bekend liedje en speel samen. Het hoeft niet mooi te klinken; het gaat om het samen beginnen en samen eindigen. Een pan met lepel mag gewoon meedoen.

Echo-spelletje. Jij klapt of trommelt een kort ritme voor, je kind speelt het na. Daarna wisselen. Zo train je luisteren en geheugen zonder dat iemand het doorheeft.

Geluidenverhaal. Lees een prentenboek voor en laat bij elk dier of elke gebeurtenis een instrument klinken: de trommel is de reus, de triangel het vlindertje. Dit sluit mooi aan bij de voorleesboeken die je misschien al in huis hebt.

Optreden. Na een week oefenen geeft je kind een concertje voor de familie. Met een microfoon uit de subcategorie microfoons, karaoke en dansmatten kun je er meteen zangers aan toevoegen.

Veiligheid en volume bij muziekspeelgoed

Muziekspeelgoed hoort luid genoeg te zijn om leuk te zijn, maar niet zo hard dat het pijn doet aan de oren. Houd elektronische instrumenten niet vlak tegen het oor en kies bij jonge kinderen voor modellen met een volumeschakelaar. Bij instrumenten voor baby's en peuters let je extra op kleine onderdelen: losse kraaltjes in een rammelaar horen goed ingesloten te zitten en stokjes moeten stevig en rond zijn. Een batterijvakje met schroefje voorkomt dat kinderen bij de batterijen kunnen. Algemene aandachtspunten lees je op de pagina over veilig speelgoed.

Onderhoud: zo blijft het instrument mooi klinken

Een instrument dat goed verzorgd wordt, klinkt langer goed. Houten instrumenten bewaar je liever niet naast de verwarming of in de volle zon, want hout kan uitdrogen of kromtrekken. Snaren van een gitaar of ukelele rekken in het begin wat uit, waardoor je vaker moet stemmen; dat is normaal en wordt na een paar weken minder. Keyboards en drumpads veeg je af met een droge of licht vochtige doek. Haal batterijen eruit als een instrument een tijdje niet gebruikt wordt.

Een vaste plek helpt ook: een instrument dat zichtbaar staat, wordt vaker opgepakt dan een instrument dat in een doos onder het bed ligt. Een eenvoudige standaard of een plank op kinderhoogte is genoeg.

Cadeautips: muziek voor elk budget

Een instrument is een cadeau met een lange adem. Met een klein budget scoor je met een setje percussie: sambaballen, een tamboerijn en een triangel, ideaal voor kleuters en peuters. In het middensegment vind je xylofoons met liedjeskaarten, mondharmonica's, kinderkeyboards met ingebouwde ritmes en ukeleles. Wie wat meer wil uitgeven, kijkt naar een kinderdrumstel, een uitgebreider keyboard of een elektronisch drumpad, waarop je met een koptelefoon kunt oefenen zonder de rest van het huis wakker te houden. Een koptelefoon met volumebegrenzing vind je bij koptelefoons en speakers.

Weet je niet zeker wat past? De cadeau-keuzehulp helpt je op weg op basis van leeftijd en interesses. En wie liever alles op één plek ziet, vindt in de hoofdcategorie feest en muziek nog veel meer voor feestjes, disco's en meezingavonden. Bestel je voor 10:00 uur, dan wordt je pakket dezelfde werkdag verzonden, zodat het eerste concert niet lang op zich laat wachten. Giro heeft trouwens al geoefend op de triangel: met zo'n lange nek hoor je jezelf extra goed.