Zwemveiligheid

Water trekt kinderen aan als een magneet. Spetteren in het badje, springen in het zwembad of pootjebaden in zee: het hoort bij de zomer en bij opgroeien. Tegelijk weet elke ouder dat water ook risico's heeft. Zwemveiligheid draait om twee dingen: hulpmiddelen die kinderen helpen bij het wennen aan en leren in het water, en vooral goed toezicht. In deze categorie vind je zwembandjes, zwemvestjes, zwemgordels, zwembrillen en uv-zwemkleding. Hieronder lees je wat elk hulpmiddel wel en niet doet, hoe je de juiste maat kiest en welke regels altijd gelden.

Eerst het allerbelangrijkste: drijfmiddelen zijn geen reddingsmiddel

Laten we met de kern beginnen, omdat die zo belangrijk is. Zwembandjes, zwemvestjes en andere drijfhulpmiddelen zijn bedoeld om kinderen te helpen bij het wennen aan water en het leren zwemmen. Ze zijn geen reddingsmiddel en garanderen niet dat je kind boven water blijft. Een bandje kan van een arm glijden, een vestje kan verkeerd zitten en een kind kan in paniek raken. Daarom geldt altijd en overal: houd kinderen in en bij het water onder voortdurend toezicht van een volwassene die zelf kan zwemmen en er direct bij kan zijn.

Toezicht houden betekent echt kijken. Niet even een berichtje lezen, niet even naar binnen lopen om een handdoek te pakken. Verdrinking gaat vaak stil: een kind dat in de problemen komt, roept niet altijd en spartelt niet altijd zichtbaar. Bij jonge kinderen en kinderen zonder zwemdiploma houd je ze daarom binnen handbereik. Ben je met meerdere volwassenen, spreek dan af wie er op welk moment 'waterwacht' is. Zo voorkom je dat iedereen denkt dat een ander oplet.

Welke zwemhulpmiddelen zijn er?

Er zijn verschillende soorten hulpmiddelen, elk met een eigen doel:

• Zwembandjes: opblaasbare bandjes om de bovenarmen, voor kinderen die wennen aan het water.
• Zwemvestjes: vestjes met drijfmateriaal rond de borst en rug, die minder snel afschuiven dan bandjes.
• Zwemgordels en drijfschijven: een gordel met drijvers, vaak gebruikt bij zwemles om geleidelijk drijfvermogen af te bouwen.
• Zwembrillen en duikmaskers: voor wie onder water wil kijken zonder prikkende ogen.
• Uv-zwemkleding en zwemluiers: bescherming tegen de zon en, voor de allerkleinsten, een zwemluier voor in het zwembad.

Zwemhulpmiddelen voor kinderen vallen in Europa onder een specifieke veiligheidsnorm voor drijfhulpmiddelen bij zwemonderricht, de EN 13138. Kijk op de verpakking of het product daaraan voldoet en controleer de aangegeven gewichtsklasse of leeftijd.

Zwemvest of reddingsvest?

Een zwemvestje is iets anders dan een reddingsvest. Een zwemvestje helpt een kind dat actief in het water beweegt en zwemt. Een reddingsvest, zoals je die op een boot draagt, is gemaakt om iemand in noodsituaties boven water te houden en heeft een eigen norm. Ga je met kinderen varen, kanoën of suppen, dan hoort er een goed passend reddingsvest bij dat geschikt is voor die activiteit en het gewicht van je kind. Een zwemvestje is daarvoor niet bedoeld.

Welk hulpmiddel past bij welke leeftijd?

Voor baby's en dreumesen zijn er speciale zwemluiers en babyzwemzitjes, maar bij deze leeftijd is jouw arm het beste drijfmiddel. Babyzwemzitjes en opblaasbare ringen kunnen kantelen, dus houd je kind altijd vast. Voor peuters en kleuters zijn zwemvestjes vaak prettig, omdat ze stabiel zijn en het lijf op een natuurlijke manier ondersteunen. Zwembandjes zijn populair voor kleuters die wennen aan diep water. Kijk voor meer speelgoed voor deze leeftijd bij speelgoed voor kinderen van 3 en 4 jaar en speelgoed voor 4 tot 6 jaar.

Kinderen die op zwemles zitten, gebruiken soms een zwemgordel of drijfschijven die stapsgewijs worden afgebouwd. Volg daarbij het advies van de zwemschool. Kinderen met een zwemdiploma hebben vaak geen drijfmiddel meer nodig in het zwembad, maar in open water of bij vermoeidheid kan het nog steeds verstandig zijn. Het toezicht blijft hoe dan ook nodig.

De juiste maat: zo kies je goed

Een drijfmiddel werkt alleen goed als het past. Zwembandjes en zwemvestjes worden meestal verkocht per gewichtsklasse, soms gecombineerd met een leeftijdsindicatie. Kies de gewichtsklasse die past bij het actuele gewicht van je kind, niet een maatje groter om in te groeien. Een te groot vestje kan omhoogschuiven en een te groot bandje kan van de arm glijden.

Probeer het hulpmiddel eerst op het droge. Een zwemvestje moet goed aansluiten en alle sluitingen moeten dicht kunnen. Til je kind voorzichtig op aan de schouders van het vestje: schuift het vestje over de kin of oren, dan is het te groot. Zwembandjes blaas je volledig op en zet je hoog op de bovenarm. Controleer voor elk gebruik of alle luchtkamers heel zijn en de ventielen goed dicht zitten.

Zwembrillen die niet lekken

Een zwembril moet goed op de oogkassen aansluiten. Druk de glazen zonder het bandje op de ogen: blijven ze even zitten door de zuigkracht, dan past de vorm. Stel het bandje zo af dat het stevig maar niet strak zit. Voor jonge kinderen zijn er zwembrillen met een zachte rand en een makkelijk verstelbaar bandje.

Veilig zwemmen buiten het zwembad

In open water, zoals zee, meren en rivieren, gelden extra aandachtspunten. Stroming, golven, plotselinge diepte en koud water kunnen zelfs voor goede zwemmers lastig zijn. Kies daarom een officiële zwemplek met toezicht van een reddingsbrigade, let op vlaggen en waarschuwingsborden en zwem niet bij aflandige wind met opblaasbaar speelgoed. Opblaasbare luchtbedden en dieren zijn speelgoed, geen veiligheidsmiddel; je leest er meer over bij het strand- en waterspeelgoed.

Thuis in de tuin geldt hetzelfde principe. Ook een klein badje of een opzetzwembad vraagt altijd om toezicht. Leeg badjes na gebruik, haal ladders weg en dek grotere baden af. Meer daarover lees je bij de zwembaden en onderdelen. Op de pagina veilig speelgoed en veilig spelen vind je nog meer achtergrond bij keurmerken.

Zwemles en een zwemdiploma: de beste bescherming

Geen hulpmiddel kan tippen aan goed leren zwemmen. In Nederland halen veel kinderen hun zwemdiploma's A, B en C, waarbij ze leren zwemmen met kleding aan, onder water door een opening zwemmen en zichzelf drijvend houden. Dat zijn vaardigheden die echt het verschil kunnen maken. Ook na het diploma is het goed om te blijven zwemmen, zodat de vaardigheid op peil blijft.

Je kunt het leren zwemmen thuis ondersteunen door je kind te laten wennen aan water: gezicht nat maken in bad, bellen blazen, drijven met jouw hand onder de rug en springen in je armen. Maak het speels en zonder druk. Een kind dat het water vertrouwt, leert vaak makkelijker zwemmen.

Badtijd is daarvoor een perfect oefenmoment. Met een gieter water over het hoofd laten lopen, een bootje laten varen of een eendje onder water duwen en weer laten opspringen: zo raakt je kind spelenderwijs gewend aan water op het gezicht. Kijk voor leuke ideeën bij het badspeelgoed voor kleine waterratten.

Onderhoud van zwemhulpmiddelen

Spoel zwembandjes, zwemvestjes en zwembrillen na gebruik af met schoon water, zeker na zwemmen in chloor- of zeewater. Laat alles goed drogen uit de felle zon voordat je het opbergt. Controleer voor elk seizoen en voor elk gebruik op scheurtjes, lekken, losse naden en kapotte sluitingen. Een drijfmiddel met een beschadiging vervang je meteen, want dan kun je er niet meer op vertrouwen. Bewaar opblaasbare spullen droog en niet gevouwen langs scherpe randen.

Cadeau-ideeën met een veilige gedachte

Zwemspullen zijn praktische cadeaus die ouders vaak echt waarderen, zeker richting zomervakantie of bij de start van zwemles. Met een klein budget geef je een zwembril of een paar zwembandjes in de juiste gewichtsklasse. Voor een middenbudget is een zwemvestje of uv-zwempakje een fijn cadeau. Combineer het met een leuk badspeeltje of een zinkset voor in het zwembad. Merken als Bestway hebben zwemhulpmiddelen en waterspeelgoed. Kijk ook bij speelgoed voor kinderen van 6 tot 8 jaar voor actieve cadeaus voor kinderen die net hun diploma hebben gehaald.

Weet je niet zeker wat je kind al heeft of nodig heeft? De cadeau-keuzehulp helpt je op weg met ideeën per leeftijd en budget.

Alles voor in en rond het water vind je in de categorie buitenspeelgoed en sport. Twijfel je over de maat? Je hebt 30 dagen bedenktijd. En onthoud bij alles wat je koopt: het beste zwemhulpmiddel is en blijft een oplettende volwassene aan de waterkant.