Voorleesboeken

Een draak die bang is in het donker, een konijn dat zijn knuffel kwijt is, een heel klein muisje dat een heel groot probleem oplost: in voorleesboeken beleven kinderen hun eerste grote avonturen, veilig tegen je aan op de bank of onder het dekbed. Voorlezen is een van de mooiste dingen die je samen kunt doen. Het is gezellig, het brengt rust, en ondertussen gebeurt er van alles in dat kleine hoofd: woorden worden opgeslagen, verhalen worden begrepen en de fantasie draait op volle toeren. In deze subcategorie vind je prentenboeken, voorleesverhalen, boeken met flapjes, versjesboeken en voorleesbundels voor elke leeftijd. Op deze pagina lees je waarom voorlezen zo belangrijk is, welke boeken bij welke leeftijd passen, hoe je voorleest als een echte verteller en hoe je boeken een lang leven geeft.

Waarom voorlezen zo veel doet

Voorlezen is misschien wel het beste wat je kunt doen voor de taalontwikkeling van een kind. In boeken staan woorden die je in een gewoon gesprek bijna nooit gebruikt: 'galopperen', 'betoverd', 'griezelig'. Kinderen die veel worden voorgelezen, horen dus meer en rijkere taal. Dat helpt later bij het leren lezen, het begrijpen van teksten en het zelf vertellen van verhalen. Ook het idee dat een verhaal een begin, midden en eind heeft, leren kinderen ongemerkt door voorlezen.

Maar voorlezen is meer dan taal. Het is een moment van rust en aandacht, zonder schermen en zonder haast. Kinderen voelen zich gezien, en dat maakt voorlezen voor veel gezinnen een vast onderdeel van het slaapritueel. Verhalen helpen bovendien om gevoelens te begrijpen. Een boek over een beer die boos is, of een kind dat naar het ziekenhuis moet, geeft woorden aan wat een kind zelf voelt of meemaakt.

Soorten voorleesboeken voor elke fase

Kartonboekjes en eerste prentenboeken

Voor baby's en dreumesen zijn er stevige kartonboekjes met grote, duidelijke plaatjes en weinig tekst. Ze kunnen tegen een stootje, en tegen een slokje kwijl. Er zijn ook stoffen boekjes en boekjes met verschillende materialen om te voelen. Die vind je ook bij knuffeldoekjes en babyboekjes. Wil je er geluid bij, kijk dan bij geluidenboekjes.

Prentenboeken

Prentenboeken zijn het hart van het voorlezen voor peuters en kleuters. Het verhaal en de plaatjes werken samen: op de illustraties is vaak meer te zien dan er in de tekst staat. Kinderen kunnen er eindeloos naar kijken en ontdekken bij elke keer voorlezen iets nieuws. Bekende figuren zoals nijntje zijn voor veel kinderen een eerste kennismaking met boeken.

Voorleesverhalen en bundels

Voor kleuters en jonge schoolkinderen zijn er voorleesboeken met langere verhalen en minder plaatjes, vaak verdeeld in korte hoofdstukjes. Bundels met korte verhaaltjes zijn ideaal voor het slapengaan: elke avond één verhaal. Ook versjesboeken en rijmboeken vallen hieronder; ze zijn heerlijk om hardop te lezen en helpen kinderen klanken te herkennen.

Welk voorleesboek past bij welke leeftijd?

Je kunt al voorlezen vanaf de geboorte. Een baby begrijpt het verhaal nog niet, maar geniet van je stem, het ritme en de plaatjes. In het aanbod voor speelgoed voor 0 tot 12 maanden zie je kartonboekjes met contrastrijke plaatjes. Peuters houden van herhaling: hetzelfde boek, tien avonden achter elkaar. Dat is geen probleem, maar juist goed: ze leren de woorden kennen en vullen ze zelf aan. Boeken met dieren, voertuigen, eten en dagelijkse dingen werken goed bij kinderen van 1,5 tot 3 jaar.

Kleuters zijn toe aan echte verhalen met spanning, humor en een probleem dat opgelost moet worden. Ook boeken over thema's als vriendschap, angst, een nieuw broertje of de eerste schooldag zijn nu waardevol. Bij speelgoed voor 4 tot 6 jaar vind je voorleesboeken die hierop inspelen. En ook als je kind zelf leert lezen, blijft voorlezen belangrijk: je kunt dan boeken voorlezen die nog net te moeilijk zijn om zelf te lezen. Voor kinderen die zelf willen lezen, kijk je bij leesboeken.

Voorlezen als een echte verteller

Voorlezen hoeft niet perfect, maar een paar trucjes maken het een stuk spannender:

• Gebruik stemmetjes. Een zware stem voor de beer, een piepstem voor de muis. Kinderen vinden het geweldig, ook als je het niet goed volhoudt.
• Varieer je tempo. Langzaam en zacht bij een spannend stuk, snel bij een achtervolging.
• Las pauzes in. 'En toen... deed hij de deur open.' Stilte is soms het spannendste wat er is.
• Stel vragen. Wat denk jij dat er gaat gebeuren? Waarom is de beer verdrietig? Wat zou jij doen?
• Wijs aan op de plaatjes. Laat je kind zoeken naar details: waar is de kat, hoeveel vogeltjes zie je?

Laat je kind ook zelf 'voorlezen' door het verhaal na te vertellen aan de hand van de plaatjes. Of laat het voorlezen aan een knuffel uit de subcategorie knuffels. Zo oefent het met vertellen en voelt het zich groot.

Een voorleesritueel dat blijft

Een vast moment maakt voorlezen vanzelfsprekend. Voor veel gezinnen is dat het slapengaan: pyjama aan, tanden gepoetst, verhaaltje en dan het licht uit. Maar voorlezen kan ook bij het ontbijt in het weekend, na de lunch als rustmoment of op een regenachtige middag op de bank. Laat je kind zelf een boek kiezen, of wissel af: één boek van jou, één van je kind. Zet de boeken op een plek waar je kind er zelf bij kan, zoals een laag boekenrekje of een mand. Kinderen die zelf boeken kunnen pakken, gaan er vaker uit zichzelf in bladeren. Een zacht leeslampje uit de subcategorie lampen maakt het voorleeshoekje helemaal knus.

Voorlezen met meerdere kinderen of in twee talen

Lees je voor aan kinderen van verschillende leeftijden, kies dan een boek dat voor de jongste te volgen is en voor de oudste nog leuk genoeg. Prentenboeken met veel humor of grappige details op de plaatjes werken vaak voor allebei. Laat de oudste eventueel een stukje zelf voorlezen aan de jongste: goed voor het leesplezier van de een en de woordenschat van de ander. Een andere optie is om af te wisselen, de ene avond een boek voor de kleine, de andere voor de grote.

Groeit je kind op met twee talen? Lees dan gerust in beide talen voor, of in de taal waarin jij je het meest thuis voelt. Een verhaal dat met plezier en emotie wordt voorgelezen, doet meer dan een verhaal in de 'goede' taal dat stroef klinkt. Sommige prentenboeken zijn in meerdere talen verkrijgbaar, wat handig is om hetzelfde verhaal in beide talen te beleven.

Boeken heel houden: tips voor kleine lezers

Een geliefd boek krijgt het zwaar te verduren. Kartonboekjes kun je afnemen met een licht vochtig doekje. Papieren boeken houd je uit de buurt van drinken en kleverige vingers, wat lastig is, maar het proberen waard. Een gescheurde bladzijde kun je repareren met transparant boekplakband. Leer kinderen al vroeg hoe je een bladzijde omslaat: rustig, aan de hoek. Bewaar boeken rechtop in een kast of mand, zodat de ruggen niet breken. En heeft je kind een boek ontgroeid? Geef het door aan een jonger kind of een minibieb in de buurt.

Cadeautips: verhalen om te geven

Een boek is een cadeau dat jaren meegaat, en vaak nog langer. Met een klein budget kies je een kartonboekje of een dun prentenboek, ideaal als kraamcadeau of schoencadeautje. In het middensegment vind je grotere prentenboeken, flapjesboeken en voorleesbundels. Met een groter budget kom je bij een luxe voorleesbundel of een boek met een bijpassende knuffel van hetzelfde figuur. Voorleesboeken zijn ook geweldig voor de feestdagen; een prentenboek over Sinterklaas of Kerst vind je bij Sinterklaas en Kerst. Hulp bij kiezen? Gebruik de cadeau-keuzehulp. Alles voor slim spelen en lezen vind je in de hoofdcategorie leren en experimenteren. Giro luistert trouwens altijd mee tijdens het voorlezen, al moet hij zich wel heel diep bukken om de plaatjes te zien.