Tekenen & kleuren

Het begint met een stip. Dan een streep. Dan een cirkel met twee armen, die volgens de maker overduidelijk oma is. Tekenen en kleuren is voor veel kinderen de eerste manier om iets zelf te maken en te laten zien wat er in hun hoofd zit. Met een doos kleurpotloden, een paar stiften en een stapel papier ontstaan hele werelden. Op deze pagina lees je welk tekenmateriaal bij welke leeftijd past, wat het verschil is tussen waskrijt, potlood en stift, hoe je kleuren leuk houdt en hoe je de muren van de woonkamer beschermt tegen ongevraagde kunstwerken.

Waarom tekenen zoveel meer is dan een plaatje maken

Wanneer een kind tekent, gebeurt er van alles tegelijk. De fijne motoriek wordt getraind: het vasthouden van een potlood, het doseren van druk en het binnen de lijntjes blijven vragen veel van kleine handjes. Dat is meteen een voorbereiding op schrijven. Daarnaast is tekenen een vorm van taal. Kinderen vertellen met tekeningen over wat ze hebben meegemaakt, wat ze spannend vinden of waar ze van dromen. En kleurplaten oefenen concentratie, kleurherkenning en geduld. Vraag daarom niet "wat is het?", maar "vertel eens over je tekening". Je krijgt gegarandeerd een verhaal.

Een kleine noot over linkshandige kinderen: zij hebben soms meer moeite met vegen door hun eigen werk, omdat hun hand over het net getekende deel schuift. Potloden en stiften die snel drogen helpen dan, net als het papier iets schuin leggen. Dwing een kind nooit om van hand te wisselen. Een linkshandige tekenaar is net zo goed een tekenaar, en heeft vaak gewoon iets meer zilvergrijze vlekken op de pink.

Het tekenmateriaal op een rij

• Waskrijt: dik, stevig en makkelijk vast te pakken. Ideaal voor de eerste krabbels. Er zijn zelfs ronde of blokvormige varianten voor de kleinste handjes.
• Kleurpotloden: de klassieker. Driekantige potloden helpen kinderen met de juiste pengreep. Dikke kernen breken minder snel.
• Viltstiften: felle kleuren en weinig druk nodig. Kies afwasbare stiften voor jonge kinderen, en let op dat de dop een luchtgat heeft.
• Stoepkrijt: groot, kleurrijk en perfect voor buiten. Even regen en de stoep is weer schoon.
• Grafietpotloden en fineliners: voor oudere kinderen die gedetailleerder willen tekenen en schetsen.
• Brush pens en markers: stiften met een penseelpunt of dubbele punt. Populair bij tieners voor handlettering, manga en illustraties.

Welk tekenmateriaal past bij welke leeftijd?

Dreumesen en peuters

Vanaf ongeveer één jaar kunnen kinderen al krabbelen met dik waskrijt of speciale peuterkrijtjes. Ze houden het materiaal dan nog met een vuistgreep vast. Kies voor materiaal dat niet giftig is, en blijf er altijd bij: alles wat in een kleine hand past, gaat ook graag even proeven. Grote vellen papier, met plakband vastgezet aan tafel, maken het makkelijker. Kijk voor dit soort creatief speelgoed ook bij speelgoed van 1,5 tot 3 jaar.

Kleuters

Tussen drie en zes jaar ontwikkelt de pengreep zich. Driekantige of dikke kleurpotloden en stiften met een stevige punt zijn nu ideaal. Kleurplaten worden populair, net als tekenen naar aanleiding van een verhaal of een uitstapje. Ook kleurboeken met stickers of een thema slaan aan. Op speelgoed voor 4 tot 6 jaar vind je meer creatieve cadeaus voor deze leeftijd.

Schoolkinderen en tieners

Vanaf zes jaar wordt tekenen gedetailleerder. Kinderen willen echte kleurpotloden met mooie, sterke kleuren, fineliners voor contouren en misschien al een schetsboek. Rond tien jaar ontdekken veel kinderen specifieke stijlen, zoals manga, mode-illustratie of strips. Een set met markers, een tekenles uit een boek of een stapel ontwerpkleurboeken is dan een schot in de roos. Zie ook speelgoed vanaf 10 jaar.

Zo kies je goed tekenmateriaal

Niet elk kleurpotlood is gelijk. Goedkoop materiaal is soms een valse besparing: potloden die steeds breken of stiften die na een week uitgedroogd zijn, maken kinderen vooral boos. Let daarom op een paar dingen. Pigment: goede kleurpotloden geven met weinig druk al een volle, heldere kleur. Breukvastheid: een stevige kern die goed in het hout is verlijmd, breekt minder snel bij het slijpen of vallen. Afwasbaarheid: voor jonge kinderen zijn stiften die uit kleding en van de huid te wassen zijn een zegen. Veiligheid: kies materiaal met een CE-markering dat geschikt is voor de leeftijd. Stiftdoppen met een luchtgat zijn voor jonge kinderen belangrijk. Meer daarover lees je op veilig speelgoed.

Kleurplezier: ideeën voor als de inspiratie op is

Soms zit een kind voor een leeg vel en weet het niet wat het moet tekenen. Een paar ideeën om de motor aan de praat te krijgen:

Krabbelmonster. Teken een willekeurige krabbel en laat je kind er een monster, dier of voertuig van maken. Samen tekenen. Om de beurt een stukje van een tekening maken: jij het hoofd, je kind het lijf, jij de benen. Vouw het papier om, zodat je niet ziet wat de ander heeft getekend. Hilarische resultaten gegarandeerd. Teken het verhaal. Lees een stukje voor en laat je kind tekenen hoe het verder gaat. Natuurtekenen. Neem een klembord mee naar het bos of de tuin en teken bladeren, slakken en bloemen na. Wrijfafdrukken. Leg een blad of muntje onder het papier en wrijf er met de zijkant van een waskrijtje overheen. Stoepkrijtwereld. Teken buiten een hele stad met wegen waarover je speelgoedauto's kunt laten rijden.

Wil je kind een stap verder gaan met kleur? Probeer dan eens verf: op de pagina schilderen en verven lees je alles over waterverf, plakkaatverf en vingerverf.

Opbergen en de muren sparen

Een creatieve hoek met een vaste plek voor alle materialen maakt het tekenen makkelijker en het opruimen sneller. Een draaibare pennenhouder, een paar bekers per soort of een opbergkoffer met vakjes houdt alles overzichtelijk. Bewaar kleurpotloden liggend of met de punt naar boven, zodat de punt niet afbreekt. Doe de doppen goed op de stiften, anders drogen ze uit. Een stift die toch is uitgedroogd, kun je soms nog redden door de punt even in een klein beetje water te zetten.

En die muren? Een tekenrol aan de muur of een groot whiteboard geeft kleine kunstenaars een plek om groot te werken, zonder dat je het behang hoeft te vervangen. Een afwasbaar tafelkleed op tafel en een oud overhemd als schort doen de rest. Gaat het toch mis, dan is afwasbaar materiaal je beste vriend. Een vochtige doek en een beetje zeep lossen het meeste op.

Al die kunstwerken bewaren? Maak er een fotoboekje van, hang er een paar op met wasknijpers aan een touwtje of kies samen elk kwartaal de mooiste uit voor een map. Zo groeit er vanzelf een kunstarchief.

Cadeautips voor kleine en grote tekenaars

Voor een klein budget is een mooi setje kleurpotloden, een kleurboek met een favoriet thema of een doos stoepkrijt een cadeau dat altijd gebruikt wordt. In het middensegment vind je complete tekenkoffers met potloden, stiften, krijtjes en papier, of creatieve sets waarmee je bijvoorbeeld kleurt met water of krast op speciaal papier. Voor een groter cadeau kies je een tekenbord, een lichtbak om tekeningen over te trekken of een uitgebreide set met markers voor oudere kinderen. Combineer het met een schetsboek, en de kunstenaar kan meteen aan de slag.

Merken die je in deze hoek vaak tegenkomt zijn SES Creative, met veel creatieve sets voor jonge kinderen, en TOPModel, bekend van kleurboeken met mode, dieren en fantasiethema's. Wil je verder kijken? In de categorie knutselen vind je al het creatieve materiaal bij elkaar. Twijfel je nog, dan helpt de cadeau-keuzehulp je op weg. Wil je de tekeningen daarna uitknippen en opplakken, dan vind je bij de knutselspullen papier, scharen en lijm, en voor kinderen die van letters houden is er een aparte pagina over schrijven.

Een tekening is nooit fout. Een paard met vijf benen? Dat is gewoon een heel snel paard. Een giraf met een korte nek? Daar heeft Giro wel bezwaar tegen, maar verder: laat de fantasie de vrije loop.